چهره عریان خشونت

ترجمه: آذین شریعتی

 

دنیای تصویرآنلاین-«پرنده رنگ شده» ساخته واسلاو مارهول محصول مشترک جمهوری چک، اکراین و اسلواکی روایتی است از پسربچه‌ای یهودی که به خواست والدینش برای در امان بودن از آزار ضد یهودیان به منزل عمه‌اش در شرق اروپا سفر می‌کند. با مرگ ناگهانی عمه، پسربچه مجبور می‌شود با دنیایی خشن و وحشی مواجه شود. زان بروکس منتقد گاردین به این فیلم پنج ستاره کامل داده و نقدی نوشته که در ادامه می‌خوانید.

یک روز باید از اولین نمایش عمومی «پرنده رنگ شده» در جشنواره فیلم ونیز ۲۰۱۹ یک فیلم بسازند تا صحنه‌هایی را نشان بدهد از مردی که موقع فرار کردن از سالن سینما پایش پیج می‌خورد و روی پله‌ها می‌افتد یا خانم خوش لباسی که از شدت انزجار و ترس به تمام غریبه‌هایی که در صندلی‌های کناری نشسته‌اند تنه می‌زند تا هر چه زودتر سالن را ترک کند. دقیقه دوازده فیلم نرسیده که جمعیت هجوم می‌برند سمت در‌های خروجی و متوجه می‌شوند که در‌ها قفلند. از نظر من این فیلم یک فیلم ژانر وحشت با رگه‌هایی از فیلم «آسمانخراش جهنمی» خواهد شد یا شاید یک نسخه کمدی اسلپ‌ استیک از خود فیلم «پرنده رنگ شده».

جشنواره‌ها به شاهکارهایی نیاز دارند که شگفتی ساز شوند و فیلم‌های وامانده‌ای که به آنها بخندند. اما فیلم‌هایی مثل «پرنده رنگ شده» هم یکی از ملزومات جشنواره هاست. فیلم‌هایی که رده بندی‌ها و ستاره دادن‌ها را به سخره می‌گیرند. می‌توانم بدون هر گونه شک و تردید اعلام کنم که این فیلم یک شاهکار تاریخی است و من عمیقاً از تماشای آن خوشحالم و البته امیدوارم دیگر هرگز مجبور به دیدنش نشوم.

واسلاو مارهول کارگردان اهل جمهوری چک از تاریخ دوران جنگ به سه ساعت وحشت درمناظری خیالی در شرق اروپای ویران شده رسیده است. «پرنده رنگ شده»  از رمان سال ۱۹۶۵ جرزی کاسینسکی اقتباس شده. این کتاب بر اساس گفته‌های بازمانده‌های آن وقایع نوشته شده و نامش برگرفته از صحنه‌ای است که در آن پرنده‌ای که به بال‌هایش رنگ سفید زده شده از طرف گروه پرندگان خودش به عنوان دشمن شناخته می‌شود و مورد حمله قرار می‌گیرد.  این صحنه با تمام جزئیات وحشتناکش در فیلم تصویر می‌شود.

پیتر کاتلر نقش یک ولگرد یهودی را بازی می‌کند که در فیلم به اسم «پسر» شناخته می‌شود. مارهول در فیلمش سال‌های متمادی را نشان می‌دهد و برای همین ما بزرگ شدن کاتلر را در طول فیلم می‌بینیم. اولین صحنه خشونت بار فیلم وقتی اتفاق می‌افتد که چشمان یک مرد از حدقه درآورده می‌شود و جلوی گربه‌ها انداخته می‌شود. صحنه بعدی و البته بدترین آنها وقتی است که مردم شهر به زنی حمله می‌کنند و وحشیانه کتکش می‌زنند. صحنه سوم حمله طراحی شده قزاق‌هاست که در انتهایش تقریباً نصف سالن خالی شده و باقی مانده‌‌ها هم آنهایی هستند که تصمیم گرفته‌اند با این ترن وحشت تا خط پایان بروند.

اگر فقط از نظر تصویری بخواهیم فیلم را قضاوت کنیم، «پرنده رنگ شده» باشکوه است: قاب‌های سیاه و سفید از جنگل‌های انبوه و نی زار‌ها و روستا‌ها. از لحاظ روایت، فیلم به شدت خشونت بار و وحشیانه است، شرح آنچه بر سر سرزمینی به خاک و خون کشیده شده، رفته است.

فیلم مارهول در خودش خشونت و حرارتی بلاانقطاع دارد. فیلم بخوبی می‌داند دارد چکار می‌کند و با همین منطق هم هرگز یک قدم اشتباه برنمی‌دارد. هدفش نمایش اروپای شرقی بحران زده و تخریب شده از جنگ است. پسر فیلم به حدی عذاب کشیده و شکنجه شده که به ذهن مخاطب خطور می‌کند بعید نیست او هم به تدریج به یک شکنجه‌گر تبدیل شود.

«پرنده رنگ شده» تا دل ماجرا پیش می‌رود و با اطمینان می‌گوید روح‌های سرسختی که استقامت کردند در نهایت با جوانه‌‌های امید پاداش داده می‌شوند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *